Zbigniew Famula - Klasyczne buty

System "Goodyear Welted".

Obuwie Goodyear Welted jest synonimem najbardziej luksusowego wyrobu branży obuwniczej. Warto poznać szczegóły jego konstrukcji, by zrozumieć, dlaczego tego typu sposób wytwarzania obuwia przetrwał w prawie niezmienionej formie od XV w.( pierwsze wzmianki) i dzisiaj w dalszym ciągu znajduje grono zapalonych zwolenników.

Zacznijmy więc od początku, a mianowicie od nazwy. Otóż w Polsce obuwie tego typu od zawsze nazywano pasowym.
A to dlatego, że jego głównym elementem konstrukcyjnym jest pas. Nazwa Goodyear Welted jest stosunkowo młoda, pochodzi z końca XIX w. i jest ściśle związana z początkami mechanizacji produkcji obuwia. Dlaczego akurat Goodyear Welted? To temat na inną historię. Dlaczego nazwa jest taka ważna? Otóż rzemiosło szewskie ma w Polsce swoją specyfikę jeśli chodzi o nazewnictwo. Okazuje się, iż w różnych rejonach kraju te same elementy obuwia mają diametralnie różne nazwy. Wynika to z tego, iż starzy mistrzowie rzemiosła uczyli się w części od Niemców, Rosjan, Węgrów, Czechów i innych, tak więc posługiwali się spolszczonymi nazwami swoich nauczycieli. Następnie ucząc swoich czeladników powielali to nazewnictwo, które z biegiem lat utrwaliło się i trwa do dziś. Stąd też mamy takie terminy jak brandzel, drajfus, kiederka itp. My dla potrzeb tego artykułu będziemy używać nazw typowo polskich.
Tak więc system pasowy (w obuwnictwie systemem nazywa się sposób zmontowania obuwia), jak już wspomniałem wcześniej jest jednym z najstarszych znanych nam systemów montażu. O jego doskonałości świadczy fakt, iż w prawie niezmienionej formie przetrwał do czasów dzisiejszych i ma się bardzo dobrze. Oczywiście na przełomie wieków, a w szczególności w XIX i XX w. powstało wiele jego odmian i modyfikacji, ale w tym artykule zajmiemy się wyłącznie jego klasyczną wersją. Najprościej, klasyczny system pasowy polega na tym, iż zaćwiekowaną (uformowaną i naciągniętą na kopycie) cholewkę zszywa się szwem poziomym z podpodeszwą i pasem, a następnie przyszywa się do pasa szwem pionowym podeszwę

Należałoby tutaj wyjaśnić parę terminów, np.

Wierzch – to materiał wierzchniej zasadniczej warstwy cholewki (skóra).

Warga – to element podpodeszwy, który przygotowuje się nacinając ją z grubości, bądź po prostu jest do niej doklejony
w celu przyszycia do niej pasa.

Podpodeszwa – to element wewnątrz obuwia mający bezpośredni lub pośredni (poprzez wyściółkę) kontakt ze stopą.

Wypełnienie – przeważnie masa korkowa, która wyrównuje nierówności wynikające z grubości nakładających się materiałów, a także ma zadanie amortyzujące i termoizolacyjne.

Rysa – jest skośnym nacięciem podeszwy w miejscu szycia. Ponieważ szew łączący podeszwy jest schowany w jej wnętrzu jest on w ten sposób zabezpieczony przed przedwczesnym przetarciem.

Jak widać obuwie pasowe ma dosyć skomplikowaną konstrukcję, a co za tym idzie jest dosyć pracochłnne i drogie przy wytwarzaniu. Wymaga także stosowania wysokiej jakości materiałów, bo tylko takie są w stanie sprostać wymaganiom stawianym poszczególnym elementom konstrukcji. Dlatego systemem pasowym w przeważającej większości wytwarza się obuwie luksusowe, choć okazuje się on obecnie, pomimo tak rozwiniętych nowych technologii, niezastąpiony np. w produkcji obuwia dla wojskowych jednostek specjalnych. Z pewnością ma na to wpływ wyjątkowa trwałość konstrukcji i jej stosunkowo duża elastyczność, co ma bezpośrednie przełożenie na długość i komfort użytkowania. Wpływa na to poziome ułożenie szwu wszywania pasa, który nie usztywnia obuwia oraz wysokiej jakości materiały. Kluczowymi elementami, od których zależy wytrzymałość obuwia jest podpodeszwa, a w zasadzie jej warga i oczywiście pas. Użycie wysokiej klasy materiałów ma jeszcze jedną ważną zaletę, otóż powodują one, iż stopy podczas użytkowania mogą swobodnie oddychać za sprawą optymalnego mikroklimatu panującego wewnątrz obuwia. To właśnie dlatego system pasowy najlepiej nadaje się do wytwarzania obuwia luksusowego. Obuwie tego typu jest najczęściej wybierane tam, gdzie trzeba świetnie wyglądać i pracować przez 8 i więcej godzin dziennie.”

Shoem


Social media